Inzichten uit cross-sectorale gesprekken HR-Leiders
Effectief omgaan met AI vraagt van organisaties dat zij niet alleen kijken naar wat technologie mogelijk maakt, maar vooral naar wat die technologie betekent voor werk, mensen en leiderschap. AI raakt de manier waarop werk wordt georganiseerd, welke vaardigheden nodig zijn en hoe medewerkers zich kunnen blijven ontwikkelen. Dat maakt AI niet alleen een technologisch vraagstuk, maar vooral een organisatievraagstuk, waarin HR een belangrijke rol speelt.
Deze inzichten kwamen naar voren tijdens de Achmea-inspiratiesessie Duurzaam Werkgeverschap & AI. Na de bijdragen van Saskia Nijs, oprichter van The Humain Workforce, Wouter van de Loo, directeur Arbeidsmarkt & Onderwijs bij Alliander en Claudia Stewart, directeur HR Strategie & Transformatie bij Achmea, gingen deelnemers in cross-sectorale gesprekken met elkaar in gesprek over de rol van HR in een AI-organisatie, het werk van de toekomst, de HR-leider van de toekomst en menselijke waarde en welzijn.
Deze inzichten kwamen naar voren tijdens de Achmea-inspiratiesessie Duurzaam Werkgeverschap & AI. Na de bijdragen van Saskia Nijs, oprichter van The Humain Workforce, Wouter van de Loo, directeur Arbeidsmarkt & Onderwijs bij Alliander en Claudia Stewart, directeur HR Strategie & Transformatie bij Achmea, gingen deelnemers in cross-sectorale gesprekken met elkaar in gesprek over de rol van HR in een AI-organisatie, het werk van de toekomst, de HR-leider van de toekomst en menselijke waarde en welzijn.
Tien takeaways uit de gesprekken HR-leiders:
1. Maak AI een organisatievraagstuk
AI raakt alle domeinen van werk. Leg het eigenaarschap daarom niet alleen bij IT of HR, maar in de organisatie zelf. Laat teams en afdelingen bepalen wat zij willen bereiken, hoe hun werk verandert en welke rol AI daarin kan spelen. HR en IT ondersteunen met kennis over respectievelijk mens en organisatie en technologie, data en veiligheid.2. Neem regie, ook als de uitkomst onzeker is
Niemand weet precies hoe AI het werk de komende jaren zal veranderen. Dat betekent niet dat organisaties moeten afwachten. Juist in die onzekerheid is leiderschap nodig: een richting kiezen, stappen zetten, leren en onderweg bijsturen.3. Kijk naar taken en vaardigheden, niet alleen naar functies
AI neemt meestal geen complete functies over, maar verandert onderdelen van het werk. Dat vraagt om een andere manier van kijken naar de organisatie. Welke taken moeten worden uitgevoerd, welke vaardigheden zijn daarvoor nodig en wat kan door mensen, technologie of samen worden gedaan?4. Bescherm de weg naar vakmanschap
Juist taken die starters traditioneel uitvoeren, kunnen relatief gemakkelijk door AI worden overgenomen. Maar die werkzaamheden zijn vaak ook nodig om ervaring op te bouwen. Organisaties moeten daarom nadenken over nieuwe manieren waarop jonge medewerkers hun vak kunnen leren en voldoende kennis ontwikkelen om de uitkomsten van AI kritisch te kunnen beoordelen.5. Bepaal wat je met productiviteitswinst wil doen
AI kan medewerkers sneller laten werken, maar tijdwinst is geen doel op zichzelf. Organisaties moeten vooraf bepalen waar die extra capaciteit voor gebruikt wordt: voor groei, betere dienstverlening, hogere kwaliteit, kostenbesparing of meer ruimte voor betekenisvol werk.6. Houd oog voor werkdruk en welzijn
Technologie die tijd bespaart, kan tegelijkertijd de verwachtingen verhogen. Wat vroeger een week mocht duren, kan door AI misschien morgen klaar zijn. Daarmee kan productiviteitswinst ongemerkt leiden tot meer werk en een hogere mentale druk. Kijk daarbij niet alleen naar functies of teams: de impact van AI op werkdruk, autonomie en werkplezier kan per medewerker sterk verschillen.7. Bepaal waar de mens waarde toevoegt
Niet alles wat geautomatiseerd kan worden, hoeft geautomatiseerd te worden. In klantcontact, samenwerking en complexe situaties kan menselijke aandacht juist onderscheidend zijn. De vraag is daarom niet alleen wat AI kan overnemen, maar vooral waar menselijke kwaliteiten essentieel blijven voor de waarde die een organisatie levert.8. Kies voor maatwerk in leren en ontwikkelen
Ga er niet van uit dat opleidingsniveau bepaalt hoe gemakkelijk medewerkers met AI omgaan. Verschillen tussen mensen en generaties kunnen groot zijn. Generieke AI-programma’s zijn daarom niet altijd voldoende: kijk welke ondersteuning verschillende medewerkers daadwerkelijk nodig hebben.9. Leiders moeten comfort én lef organiseren
De AI-transitie is uiteindelijk ook een leiderschapsopgave. Medewerkers hebben een omgeving nodig waarin zij voldoende comfort en veiligheid ervaren om met AI aan de slag te gaan én het lef hebben om bestaande werkwijzen ter discussie te stellen. Van leiders vraagt dat zichtbaar gedrag: ruimte geven om te oefenen, fouten accepteren, zelf blijven leren en duidelijk maken welke richting de organisatie op wil.10. Begin bij de waarde die je als organisatie wil creëren
Kijk eerst naar buiten voordat je bepaalt wat je met AI wil doen. Waar is je organisatie van, welke unieke waarde wil je leveren en welke rol speelt de mens daarin? Kijk vervolgens vooruit: hoe wil je dat de organisatie en teams er over één, drie, vijf of tien jaar uitzien en waar kan AI daarbij helpen? Zo wordt technologie een middel om de gewenste organisatie te bouwen, in plaats van het vertrekpunt.Mogelijke actiepunten:
- Kies één werkproces en breng de taken in kaart. Bepaal per taak wat AI kan overnemen of ondersteunen, waar menselijke expertise nodig blijft en welke vaardigheden medewerkers daarvoor moeten ontwikkelen.
- Spreek vooraf af wat je met de gewonnen tijd doet. Leg bij iedere AI-toepassing vast waar de productiviteitswinst naartoe gaat: meer capaciteit, betere dienstverlening, hogere kwaliteit, lagere kosten of meer ruimte voor ander werk.
- Maak van experimenten een gezamenlijke leerpraktijk. Laat teams toepassingen uitproberen, bespreek regelmatig wat werkt en wat niet en schaal succesvolle werkwijzen vervolgens organisatiebreed op.
- Controleer bij automatisering ook de gevolgen voor vakmanschap en werkdruk. Kijk niet alleen hoeveel tijd een toepassing bespaart, maar ook welke taken verdwijnen, hoe starters nog ervaring opdoen en of het resterende werk niet alleen complexer en zwaarder wordt.
- Zet AI structureel op de agenda van business, HR en IT. Bespreek periodiek welke toepassingen worden ontwikkeld, wat die betekenen voor werk en medewerkers en welke keuzes of kaders vanuit de organisatie nodig zijn.
Conclusie: technologie verandert het werk, mensen geven er richting aan
De gesprekken maken duidelijk dat duurzaam werkgeverschap in het AI-tijdperk vraagt om bewuste keuzes over de inrichting van werk. AI biedt kansen om productiever te werken, processen anders te organiseren en medewerkers te ondersteunen, maar roept tegelijkertijd vragen op over vakmanschap, ontwikkeling, autonomie en welzijn. De uitdaging is daarom niet alleen om AI te adopteren, maar om richting te geven aan de manier waarop mens en technologie samen gaan werken. Organisaties die daar nu bewust over nadenken, creëren ruimte voor innovatie én voor betekenisvol werk.
Lees verder
Claudia Stewart: AI-transformatie begint bij leiderschap
Claudia Stewart van Achmea vertelt waarom succesvolle AI-transformatie draait om leiderschap, organisatieverandering en waarde voor klanten en medewerkers.
Wouter van de Loo over Arbeidstransformatie en AI bij Alliander
Wouter van de Loo van Alliander laat zien hoe arbeidstransformatie en AI helpen om werk slimmer te organiseren en de energietransitie uitvoerbaar te houden.